Home » Recensies Sportboeken » Recensies Wielerboeken » Het laatste rondje om de kerk – Mark de Bruijn

Het laatste rondje om de kerk – Mark de Bruijn

Het wielrennen is zeker in de zomermaanden tijdens de Tour de France uitgebreid in beeld. Toch gaat het tegelijkertijd een stuk minder goed met de kermiskoersen. Deze bijzondere tak van de wielersport is door Mark de Bruijn volledig onder de loep genomen. Het leverde een boeiend wielerboek op: Het laatste rondje om de kerk, met als ondertitel ‘de wereld van de kermiskoers’.

Kermiskoersen en criteriums

Bij plaatselijke rondjes wordt in Nederland vaak gedacht aan de criteriums. Deze koersen worden direct na de Tour de France georganiseerd, waarbij over een parcours van een aantal kilometers de grote sterren rondrijden. Vaak zijn dit geregisseerde wedstrijden, waar de duurbetaalde vedetten als eerste over de streep mogen komen. Dit wordt vaak het rondje om de kerk genoemd, maar toch zijn de criteriums echt iets anders dan kermiskoersen. Dit maakt Mark de Bruijn in Het laatste rondje om de kerk duidelijk.

Wilde straatkoersen

“Het zijn twee compleet verschillende fenomenen”, zo legt Mark de Bruijn uit in Sportclub 1890. “De liefhebbers gaan naar een kermiskoers en niet naar een criterium. Het karakter is duidelijk anders. De kermiskoersen zijn de voorlopers van de wegwedstrijden. Het waren de wilde koers, straatkoersen.” Het parcours is groter en het is een echte koers. De kermiskoersen zijn ontstaan in het Vlaamse deel van België. De koers werd altijd verreden tussen twee cafés, die hierdoor een mooie omzet draaiden.

Vergane glorie

In 1945 waren er ongeveer 350 kermiskoersen in België, dat aantal is inmiddels drastisch teruggelopen naar ongeveer veertig per jaar. Vooral in de laatste twintig jaar is er flink de klad in gekomen. “Toch denk ik dat de kermiskoersen er over tien jaar nog wel zijn”, aldus de auteur van Het laatste rondje om de kerk. “Het grote wielrennen heeft de kermiskoersen letterlijk van de wielerkalender afgedrukt. Doordat het de oervorm van het wielrennen is zal het zichzelf wel opnieuw uitvinden. Ze weten alleen nog niet goed hoe ze dat moeten doen. Wanneer je nu bij een wedstrijd komt zie je vergane glorie. Vooral oude mannen staan langs de weg, voor de rest hebben de mensen de weg naar het parcours niet meer gevonden. De magie is weg en het leunt te veel op de nostalgie.”

buttonoranje

Het laatste rondje om de Kerk – Mark de Bruijn

Een boeiend fenomeen bij de kermiskoersen is het gokken. “Bij mannen met krijtbordjes kun je zowel voor als tijdens de wedstrijd wedden. Zodra iemand in de kopgroep zit wordt zijn waarde verminderd door een krabbel met het krijtje.” Hierover zijn de mooiste verhalen uit het verleden verschenen, waarbij renners onderweg een bidon kregen. Hier zat echter geen drinken in, maar een briefje. Hierop stond wie er de koers moest winnen.

Renners met een verhaal

De renners in de kermiskoersen zijn een speciaal slag wielrenners. “Het treurige is dat het vaak renners zijn die als er iets anders was gebeurd aan het begin van hun carrière, dat ze dan wel door waren gebroken bij de grote wedstrijden. Ze hebben voor zichzelf altijd een verhaal waarom ze renner in kermiskoersen zijn geworden. Er is ook nooit een renner rijk geworden van de kermiskoersen.”

Richard Bukacki

Eén van de vaak voorkomende renners in Het laatste rondje om de kerk is Paul de Baeremaeker. De Belg wordt ook wel als de grootste renner van de kermiskoersen gezien en De Baeremaeker is inmiddels al ruim dertig jaar ploegleider van een echte kermiskoersploeg. Een bekende Nederlandse renner is Richard Bukacki. De Zeeuwse Pool concentreerde zich al op een vroeg moment in zijn wielerloopbaan op de kermiskoersen. “Hij zag het als een specialisme. Bukacki ging zelfs de Ronde van Vlaanderen rijden als voorbereiding op zijn geliefde kermiskoersen.” Mark de Bruijn beschrijft hun carrière en die van anderen met tragische en komische verhalen in Het laatste rondje om de kerk. Want uiteindelijk zijn de kermiskoersen de grote ronden in het klein, waarbij afspraken worden gemaakt, renners flikken elkaar, doping ligt op de loer en het publiek staat er bovenop.

button2